Hastalıklara Karşı Bakış Açısı

           Bu gün bir yazı dizisine başlamak istedim. Düşünceme göre 3-4 bölümlük bir yazı dizisi olacak. Herkesin keyif alacağı ve bir şeyler öğrenebileceği en azından fikir sahibi olacağı bir şey olmasını istedim ve hastalıklara karşı bakış açımızı irdeledim umarım keyif alırsınız...

                                           Hastalıklara Karşı Bakış Açısı

       Hepimiz diyor muyuz, evet ben sağlıklıyım benim hiç bir problemim yok diye? Bazılarımız bunu söyleyebilir bazılarımız içinse hayat hiç kolay değil. Bağışıklık sistemi zayıf olan insanlar, yaşlılar ve çocuklar çok sık hasta olur buna sizde tanıklık etmişsinizdir. Basit bir gripten tutunda komplike bir hastalığa kadar. Dirençli olanlarımız hastalıklara geç ve az yakalanırken bağışıklık sistemi zayıf olanlar daha sık ve daha erken hastalıklara yakalanıyor. Her hastalık için tabi ki geçerli bir durum değil bu. Ölümcül olan hastalıklarda genlerimizden tutunda yaşam tarzımız, yediğimiz besinler, çalıştığımız iş, düşünce tarzımız hastalığa yakalanmamız da etken oluyor. Sigaranın, alkolün bazı kanser türlerini arttırdığını, kötü beslenmenin kalp damar hastalıklarını tetiklediğini, yoğun stres yaşayan bireylerin depresyona ve kalp krizi geçirmeye yatkın olduğu aşikar.

       Ölümcül hastalıklarda da her ne kadar iş değişse de sağlıklı ve stressiz bir yaşam hastalıkları önemli ölçüde engelliyor. Tabi ki yüzde yüz değil fakat önemli ölçüde! İnsanoğlu maalesef geleceği görme yetisine sahip değil bu yüzden önceden yakalanacağımız hastalıkları ya da yaşayacaklarımızı bilmiyoruz. Günü kurtarmanın tek yolu ise hastalıklar için düzenli kontroller. Bu kontroller kan tahlili olabilir, idrar tahlili olabilir, check up dediğimiz ayrıntılı bir tarama olabilir. Buna siz, hekiminiz ve tabi ki bütçeniz karar verecek. Hepimiz hasta olabiliriz fakat önceliğimiz erken teşhis olmalı. İyileşilemeyecek bir hastalık yok tedavi de geç kalınmış hastalıklar var. Tedaviye cevap verme ya da vermeme durumu ise vücudun tepkisiyle alakalı. Resmin tamamına baktığımızda aslında iyileşme sürecinin bir zincir olduğunu görüyoruz yani aslında herşey mümkün!

       Gelelim psikiyatrik hastalıklara. Pskiyatrik hastalıklar için de bazı ön sinyaller var. Önemli olan bunların bir psikiyatrik hastalık belirtisi olduğunu anlamak. Örneğin birden ortaya çıkan uyku probleminiz, geçmeyen bir melankolikliğiniz, normalde yapmadığınız davranışları göstermeniz gibi...  Psikiyatrik hastalıklar için de kan tahlili yapılıyor. Kanınızda eksik olan bir bileşen, bir hormon ya da bir vitamin sizin duygu durumunuzu ve davranışlarınızı etkiliyor olabilir. Tabi bu kan tahlili genelde bireyler polikliniklere rahatsızlıkları şikayetiyle başvurduklarında oluyor. Psikiyatrik hastalıklar için kesinlikle geçmez damgası vurmak yanlış olur çünkü birçok hasta iyileşmiş bir biçimde taburcu oluyor hastaneden. 

     Ne diyordum, iyileşilemeyecek değil geç kalınmış hastalıklar vardır... Bir sonra ki yazı da hastalanan yakınınız ise neler yapabileceğimiz konusunda bir şeyler paylaşacağım. 

     Pozitif kalın... :) 

                                                                                                                                                                                                 GÖKSU YILAN

Hamilelikte Psikoloji

            Hamilelik, yeni bir birey dünyaya getirme biz kadınlara verilmiş en güzel şey olsa gerek. Kadın vücudu o kadar donanımlı yaratılmış ki hem kendini idare edebiliyor hemde içinde ki diğer canlıyı. Hamile kalındıktan sonra günler sayılmaya başlıyor, cinsiyet merak ediliyor, isim düşünülüyor, gırla yapılacak iş yani. Fakat bu sırada kadın vücudu kendini bebeğe uydurmaya, bebeği büyütmeye ve korumaya çalışıyor. Annenin ihtiyaçları bu dönemde değişiyor, daha çok yemek yeme isteği uyanıyor, aşeriliyor, mide bulantısı oluyor, hormonal farklılıklar oluyor, anne hem vücut olarak hem birey olarak değişiyor.

           

          İnsan embriyosunun kadın vücudunda doğuma kadar geçirdiği süre 36-40 hafta arası oluyor genelde. Bu süre zarfında embriyo anne karnında büyüyor, besleniyor ve gittikçe bir bebeği benziyor aslında. Ve süresini tamamlayınca da doğarak anne vücudundan bağımsız olan hayatına başlıyor. Hamileliği süre olarak incelediğimizde daha kolay anlayabilmek ve keskin farklılıkları ayırabilmek için üçe ayırıyoruz bunlara trimester (dönem) diyoruz, her bir trimester üç aylık döneme karşılık geliyor.

          

          Gelelim ilk trimestera, bu trimester annelerin anne olacaklarını öğrendiği, şaşırdığı, karmaşık duygulara ev sahipliği yaptığı dönem. Bu döneme hatta ambivalans(zıt) dönem bile denilebiliyor çünkü anne bir çok zıt duyguyu bu dönemde yaşıyor. Mide bulantıları oluyor. Karnının büyümesi anneyi korkutabiliyor, eski kıyafetlerinin olmaması üzebiliyorken, anne olucağı için mutluluk, heyecan hissedebiliyor. Aynı zamanda bu dönemde çevresinin hamileliğini bilmesini, çevresinin onu desteklemesini bekliyor. Bu dönem annenin bebeği doğuracağına ya da doğurmayacağına karar verdiği dönemde. Duyguların karmaşık olması çevreden dengesizlik olarak görülebiliyor, birey 5 dakika önce hamileliğine sevinirken 5 dakika sonra ağlıyor olabiliyor.

         

          İkinci trimester (ikinci 3 aylık dönem); bu dönemde annenin bulantıları hafifliyor hatta geçebiliyor, karnı iyice büyüyor ve aynaya baktığında kendini, karnını diğer hamile bireyler gibi görüyor, bebeğin hareketlerini hissetmeye başlıyor ve bu ona mutluluk veriyor. Zıt duyguları ilk trimester gibi yaşamasa da hala bazı hareketleri şaşırtıcı olabiliyor. Normalde umursamadığı bir davranışı ya da sözü umursayabiliyor, alınabiliyor hatta kızabiliyor. Diğer hamile bireylerle konuşmak, bilgi almak istiyor. 

          

         Üçüncü trimester; hamileliğin en zor evresidir denebilir. Vücut tamamen değişiyor ve bu anneyi zorluyor, hareketlerini kısıtlıyor. Anne hamilelikten yorulmuş fakat bir o kadar da hamileliğe alışmış oluyor. Bebeğine bir şey olacağı korkusu yaşıyor bu yüzden dışarı çıkmayı istemeyebiliyor. Ambivalans (zıt) duygular kendini tekrar gösteriyor ve anne doğumu düşünmeye başlıyor, bebeğini doğurmak istiyor fakat  doğumdan korkuyor. Çevresinin bebeğe karşı tepkisini düşünüyor, bebeğine karşı olacak olumsuz bir davranışı kendisine yapılan olumsuz bir davranış olarak algılayabiliyor. Bu dönemde eşin desteği çok önemli bir hal alıyor, eş anneye yanında olduğunu, onu desteklediğini, bebeği beklediğini ve ikisini de seveceğini hissettirmesi gerekiyor.

          

         Bu dönemlerden sonra; gerçekleşen doğum, bebeğin sağlığı, annenin sağlığı, çevrenin tepkileri ve bebeğin istenilip istenmemesi annenin psikolojisinde rol oynuyor. Lohusalık denen dönemde anne aşırı duygusal ve duyarlı oluyor. Kendi kendine üzülüp nedensiz ağlayabiliyor. Bebeğine bakma konusunda endişelenebiliyor, desteğe ihtiyaç duyuyor. Ve bunları da atlattıktan sonra bebeği içeren bir yaşam tarzı oluşturuyor. Kadının vücudu yavaş yavaş eski haline dönmeye başlıyor hormonları, psikolojisi ilerleyen zamanlarda tıpa tıp eskisi gibi olmasa da eskiye yakın hale geliyor zaten tamamen eskisi gibi olması beklenmiyor çünkü artık o bir anne. :)

                                                                                                                                                                                                      GÖKSU YILAN

İnternet Bağımlılığı

          Nerede o eski bayramlar diye yakınan büyüklerimize tuhaf gelen, günümüzün çığ gibi büyüyen sektörü internet! İnternet bir çoğumuzun hayatına son 15-20 yılda kuvvetli bir şekilde girdi. İlk bilgisayar bir oda büyüklüğünde iken şimdi ceplerimizde taşıdığımız akıllı telefonlara kadar geldi insanoğlu. Harvardlı bir genç, bilgi paylaşmak için açtığı bir siteyi tüm dünyaya yaydı. Ardından başka siteler onu takip etti. İlk telefonlar birinin kafasına atsanız tabiri caizse kafayı yaracak iken şimdi inceliğiyle, özellikleriyle birbirleriyle yarışan hayatın olmazsa olmazları haline geldi.
        Sabah rutininiz arasında ne var, düşündünüz mü? Kahvaltı hazırlamak? İşe yetişmek? Sosyal medyayı kontrol etmek? Günümüzde bir çok iş internet üzerinden yürütülüyor bunun aksini kimse  iddia edemez. Gelen mailler, alınan randevular, ilkokula giden bir öğrencinin ödevini araştırması, mide ağrınızın sebebi... Her şeyin dozunda güzel olduğu şu fani hayatta insanoğlu, tüketim çılgınlığını internette de gösteriyor. Bunlardan biri ya sizsiniz ya da tanıdığınız biri.
                               

           

          Eğer; uyanır uyanmaz elinize internete girmenizi sağlayacak elektronik cihazınızı alıyorsanız,

                    gün içinde sürekli sosyal medya hesaplarınızı kontrol ediyorsanız,

                    sosyal medya hesaplarınızda yeni gündemi kaçırma korkusu yaşıyorsanız,

                    uyku düzeniniz internete girdiğiniz için bozuluyorsa,

                    ilişkilerinizi gerçek hayattan çok internet üzerinden yürütüyorsanız,

                    başkalarının hayatlarını internetten sürekli takip ederek kendi moralinizi bozuyorsanız,

                    yapmanız gereken işleri 5 dakika sonra yaparım diyerek saatlerinizi harcıyorsanız,

                    ailenize, işinize, normal hayatınıza ayırmanız gereken vakti internete harcıyorsanız,

                    çevrenizden uyarılarda almaya başladıysanız

          merhaba demek istiyorum size. Hoşgeldin farkındalık! 

           

           İnsan herhangi bir şeye biranda alışmadığı gibi alıştığı bir şeyi de biranda bırakamaz. İnterneti kullandığınızı değilde internetin sizi kullandığını düşünüyorsanız bazı küçük noktalara dikkat ederek, hayatınızı değiştirerek yola devam etmeniz sizin hayatınız için daha olumlu olucaktır.

           Peki ne yapabilirsiniz?

           Bir hobi edinin kendinize.

           Gün içinde internete gireceğiniz bir süre belirleyin, ve aşmamaya dikkat edin.

           İnsanlardan sizi uyarması için yardım isteyin. (Bırak bakayım o telefonu! Seni, seni seni!)

           Spor yapın, spor her zaman zihnin kurtarıcısıdır.

           Sosyal medya hesaplarınızla vedalaşın, bir iki tane yeter beş on değil!

           Yeni arkadaş grupları edinin, tanınacak insanlar eski insanlardan her zaman daha ilgi çekicidir.

           İnternetin olmadığı kısa tatillere çıkın, bu hafta sonu internetsiz bir kamp tatili mesala.

           En önemlisi de bağımlılığın insanı kendisini yönetmesine engel olduğunu hatırlayın, siz bir bireysiniz, vücudunuza ve beyninize hükmedebilirsiniz!

                                                                                                                                                                                               GÖKSU YILAN

Terör ve Psikolojisi

Bu gün yayınlayacağım başka bir konu vardı. Fakat içinde buluğumuz durum itibariyle bu konunun daha uygun olacağına karar verdim ve bir şeyler yazmak istedim. 

         Terör güdülen bir amaca ulaşmak için gerek sivillere gerek yönetime uygulanan baskı, yıldırma, şiddet eylemidir.  Terör grupları 3-5 kişilik küçük gruplardan 100-200 kişiye de çıkabilir hatta daha fazla sayıda ki topluluklarda terör grupları oluşturabilir. Terör gruplarında güdülen amaçlar, içerisinde yer aldığı toplumun isteklerine ters düşen ya da topluma zarar verecek olan amaçlardır. Kendi isteği toplumun isteğine göre azınlıkta olan bireyler kendi isteklerini kabul ettirmek amacıyla bir araya gelir ve isteklerini kabul ettirmek için çeşitli yollara başvurabilir. 

        Terörün doğuşu insanlığın bencilliğinden kaynaklanıyor diyebiliriz. Bu gün alınacak bir karar toplumun çoğunluğunun kararı iken topluma göre isteği azınlıkta olan bu bireyler bu kararı kabul etmez ve demokrasiye uymak istemezse kendi isteğinin gerçekleşmesi için, kendisi gibi düşünen bireylerle bir araya gelerek demokratik olmayan yollardan gerek manevi ve maddi zarar vererek gerek öldürerek ya da çeşitli eylemler yaparak isteğini elde etmeye çalışıyor.

          Terör gruplarının amaçları dinsel, ekonomik, özgürlük amaçlı, siyasi ya da sadece zarar vermek olabiliyor. Bu terör grupları kendi içerisinde çeşitli eğitimlerle beyin yıkama, özgür iradeyi baskılama yaparken sempatizan kazanmak için tehdit ve şiddet yolunu da kullanabiliyor. Sadece öldürmeye yönelik eylemleri haricinde toplumsal olayları tetikleyebiliyor. Halkı galeyana getirmek, asılsız bir haber yaymak, bir grup kurum ya da kişiyi kötülemek gibi.

          Terörün olduğu ülkeler ve bölgelerde insanlar terör grubunun sempatizanları ve sempatizan olmayanları olarak genel itibariyle ikiye ayrılıyor. Kendini ikiye ayıran insanlar arasında nefret duygusu çığ gibi büyüyor (zenofobi). Nefretin oluştuğu ortamlarda terör grupları iki gurubu birbirine düşürmek, toplumsal olaylar çıkarmak ve kendini riske atmadan insanların birbirini tahrip etmesini sağlıyor.

          Terörden etkilenen en büyük gruplar şüphesiz ki terör gruplarının içerisinde yer alan bireylerin aileleri, terör gruplarına karşı eylem içinde olan bireylerin (asker, polis vb.) aileleri ve tarafı olmasına gerek olmadan etkilenen çocuklar oluyor. 

           Dünyanın her neresinde olursa olsun terörist ve terör grupları herhangi bir hafifletici neden olmadan en ağır suçu işliyor. Bunlar; ölüm, huzuru bozmak, devlet malına zarar ve belki de en önemlisi psikolojik zarar. Bu psikolojik zarar küçük bir sekelden büyük bir engele varabiliyor. Çocukların gelişiminde geri dönüşlere, yetişkin bireylerde psikolojik sorunlara (akut stres, evden çıkamama, yalnız kalamama, uyku problemleri, depresyon, intihar...) neden oluyor. 

          Eğer bir terör mağduru iseniz önce yaşadıklarınızı ve duygularınızı kabullenin bir sonra ki adım ise duygularınızı ifade etmeniz, yaşadıklarınızı en azından ailenizle paylaşmanız ya da ailenizde sizinle aynı durumda ise yardım almak ve olayı yaşadığınız yerden uzaklaşmak işe yarabilir.

          Toplumsal olarak söyleyebileceğim ise şiddetli duygulardan ve bu duyguların yarattığı hareket isteğinden minimum derece etkilenmek. Şiddete şiddetle cevap verilmeyeceğini bireysel olarak bilsek de toplumdan topluma değişebilen bazı kavramlardan ötürü terör eylemlerine karşı hassas ve çabuk galeyana gelir bir hal alıyoruz. Tepki göstermek hepimizin istediği şey fakat kaos terör gruplarının işine yarar, bu unutmamakta fayda var. Teröre karşı toplumca sergilenebilecek en güzel davranış ise birlik olmak, galeyana gelmemek, şiddet içeren eylemlerden uzak durmak ve  terörü çözme işini kolluk kuvvetlerine ve siyasilere bırakmak. 

        Son olarak söyleyebileceğim biz insanlar dünyaya canlıların en akıllısı olarak geldik terör ise demokrasiyi çiğneyen ve akılcı insanın davranışlarının tam tersi olan bir eylem. 

          Terör hayvanlar aleminde doymayı ve hayatta kalmayı sağlar, bizler ise insanız!

                                                                           GÖKSU YILAN

Zamanınızı Doğru Kullanın

           Biliyoruz ki insan hayatının en kıymetli olgularından birisi zaman. Durdurulamayan, biriktirilemeyen, devredilemeyen zaman... Zamanın ne zaman başladığını ve biteceğini maalesef bilemiyoruz zaman dünyadan önce var mıydı dünyanın oluşmasıyla mı zaman oluştu? Bu sorulara rağmen, insanoğlu zamanın başlangıcı ve bitişi bir kenara dursun kendi zamanının başlangıcı ve sonu olacağını biliyor. Sizin zamanınızın başlangıç tarihi doğum tarihiniz bitiş tarihi ise ölüm tarihiniz olacak. Bu iki zaman diliminin arasında geçirdiğiniz süre ise size hediye edilen zaman dilimi. Bu zaman dilimini ister har vurup harman savurun, ister akıllıca kullanın ya da "benim vaktim yok, bu kadar zaman bana yetmez" diyerek isyanda bulunun. Hiç bir isyan zamanınızı değiştirmeye yetmeyecektir bir gün için 24 saatiniz var ve bu siz ölene kadar değişmeyecek.

          İşte bu yüzden insanoğlunun kullanmayı öğrenmesi gereken en önemli şeylerden biri zaman. Zamanın 4 çeşidi vardır diyebiliriz. Bunlar; gerçek zaman, psikolojik zaman, biyolojik zaman, yönetsel zaman.

          

          Gerçek zaman saatin size gösterdiği zamandır.

          Psikolojik zaman sizin saatten bağımsız olarak hissettiğiniz zamandır.

          Biyolojik zaman vücudunuzun hissettiği ve ona göre yaşadığı zamandır.

          Yönetsel zaman yönetime ayrılmış zamandır.

          Sevdiğimiz şeyleri yaparken zamanın su gibi akıp geçtiğini sevmediğimiz şeylerde ise zamanın geçmek bilmediğini iddia ederiz bu psikolojik zamandır sizin algınızla ilgilidir. Her gün aynı vakitte gelen uykunuz ise biyolojik zamandır vücudunuz kendini o saatte uykuya aç hisseder. 

           Biyolojik zamanı vücudunuza alışkanlık kazandırarak değiştirebilirsiniz, her gün aynı saatte kalkmak alarmınız kurulu olmasa bile ertesi gün o saatte kalkmanızı sağlayacaktır. Yine her gün belirli saatlerde ders çalışmak ertesi gün o saatte ders çalışma istediğinizin olmasına, aynı saatlerde yemek yemek ertesi gün o saatte acıkmanıza sebep olur. Biyolojik saatinizi vücudunuza alışkanlık kazandırarak ayarlarsınız.

          Psikolojik zaman için söyleyebileceğim tek şey sevdiğiniz ve sevmediğiniz şeylere bağlı olduğu, eğer uğraştığınız şeyi severseniz o sırada zaman su gibi akıp geçecektir, sevmezseniz geçmek bilmeyecektir. Her şeyi dengeli bir biçimde sevmek ya da sevmemek zamanın kendi işleyişine daha yakın bir biçimde geçmesini sağlayacaktır. 

        Yönetsel zamanı daha çok yöneticiler kullansa da gerçek zamanın işleyişiyle çok yakındır. Yönetsel zaman için yönetici olmaya da gerek yok zaten hepimiz kendi hayatlarımızı, ödevlerimizi, ailemizi ya da aktivitelerimizi yönetmiyor muyuz sanki?

        Gelelim gerçek zamana, saatlerde objektif olarak gördüğümüz zaman demiştik. Kendisini bende sizde aynı şekilde görüyoruz. Fakat herkes kendisini aynı ölçüde kullanamıyor. Kimisi o kadar işin arasında eğlenecek vakit bulabilirken kimisi daha az iş yaptığı halde yetiştiremiyor. Burada zamanı doğru kullanmak devreye giriyor. 

       Gerçek zamanı doğru kullanmak için; 
       İşlerin başlangıç ve bitiş sürelerini belirlemek,

       Bir gün önceden yapılacak listesi oluşturmak,

       Sabah uyanıldığında yapılacakları kontrol etmek,

       İstemediğiniz şeylere hayır demek,

       Çalışmanın yanında kendinize de zaman ayırmak,

       Zaman envanteri tutmak,

       Zamanınızı çalan şeyleri belirlemek ve uzak durmak,

       Hedef belirlemek,

       Biyolojik ve psikolojik zamanınızı ayarlamak,

       Ertelememek,

       Yapılacakların önceliğini belirlemek,

       Plan yapmak,

       Sıkıcı olan işi ilk önce yapmak,

       size önemli ölçüde zaman kazandıracağı gibi işlere fazladan zaman ayırma, gereksiz strese girme gibi olaylardan sizi kurtaracaktır. Bu liste yaşınıza, yaptığınız işe, yaşadığınız ortama göre değişebilir, farklılaşabilir bunu siz ayarlayabilirsiniz. Çünkü sizin zamanınız ve hayatınız size özeldir diğer insanların zamanı ve hayatlarıyla aynı olmak zorunda değil.

       Zaman sizi değil siz zamanı kullanın, çünkü bitiyor...

                                                                                                                                                                                                            GÖKSU YILAN

Not: Resim Salvador Dali - Belleğin Azmi

Stres Sizi Tüketmesin!

               

               Stres dünya üzerinde ki tüm insanların ortak sorunudur herhalde. Yediden yetmişe hepimiz stresliyiz. Aktif olarak yaşadığımız bu olayın üstüne yazılacak ve çizilecek çok şey var aslında ama ben kısa tutmaya çalışacağım.

              Stres bireyin iç dengesiyle dış dengesinin çatışma hali aslında. Mesela dışarıdan gelen yoğun baskı karşısında siz hiçbir şey yapmıyor ve sadece yapmayı düşünmekle kalıyorsanız gittikçe stresli hale gelirsiniz, bu durum sizde bir süre sonra gerek fizyolojik olarak; vücudunuzda egzama gibi belirtiler verir ki biz buna psikofizyolojik hastalık diyoruz ( nedir bu psikofizyolojik hastalıklar diyorsanız bir kaç yazı sonra onu da yazacağım) gerek psikolojik olarak belirtiler vermeye başlarsınız; içe kapanma ya da hırçınlaşma gibi. Strese esasen vücudun kendini koruma mekanizması diyebiliriz. Bu mekanizmasız bir birey yok çünkü bu bizim vücudumuzun bir parçası...

             Stresi bir sorun olarak değil de birlikte yaşanması gereken bir olgu olarak görürsek her şey daha kolay olacaktır. Bu birlikte yaşamaya stresi makul düzeyde tutmakta diyebiliriz.

           Stresli olduğunuzda şu belirtileri görebiliriz;
           Karar vermede zorluk,
           Güvensiz hissetme özgüvende sarsılma,
           Sigara ve içkiye eğilim,
           Sorundan kaçmaya yönelik hareketler uyumak ya da ortamdan uzaklaşmak,
           Öfke krizleri
           Sık sık düşüncelere dalma,
           Hayal kurmada yoğunluk.

          Bunlar dediğim gibi stresle yaşamayı bilmediğimizden kaynaklanan aşırı stresli olan bireylerde ortaya çıkan belirtiler. Bu belirtiler kişi de olmayabilir, biri olabilir, hepsi olabilir. Neticede hiç birimiz aynı değiliz!

         Stresle yaşamayı öğrenmeliyiz derken tabi ki de gel strescim birlikte biraz takılalım birbirimizi daha yakından tanıyalım, hatta aynı eve bir çıkalım birlikte yaşamaya başlayalım değil. Hayatınızın bir parçası olduğunun farkına varmalı gerekli durumlarda ona müdahale etmelisiniz. Stresi belirli düzeyde tutmak bireye işini yapmada katkı, hayatını sürdürmede istek sağlar. Yani stresin azı makbul. Çoğu ise küçük bir çocuk gibi, istediği ise sizi zora sormak ve bunu yapana kadar da durmamak, önemli olan stresi eğitebilmek yani. :)

       Stresle birlikte nasıl yaşamaya başlarız? Bir kaç ipucu;
       Olumlu düşünmeye başlayın kötü olaylar sadece sizin başınıza gelmiyor değil mi :)
       Mümkün olduğunca duygularınızı paylaşın,
       Zamanı kullanmayı öğrenin, (bilmiyorsak eğer yazısı çok yakında geliyor:))
       En iyisi olmak için değil kendiniz için en iyi olun,
       Yaşadığınız, çalıştığınız ortamı düzenleyin,
       Spor yapın, beslenmenize özen gösterin,
       Başa çıkamadığınız olaylar için yardım isteyin unutmayın bir elin nesi var iki elin sesi var!
       Çözemediğiniz problemleri biran önce çözün ya da hayatınızdan çıkartın!
       Stres kaynağınızı bulun ve neden sizde stres yarattığının farkına varın olayı çözümleyin.
   
       Bunların haricinde bir çok şey sizin stresle başa çıkmanıza yarar sağlayabilir bunu siz zaman içinde fark edeceksiniz, işinizi değiştirmek, oturduğunuz muhiti değiştirmek hatta kendinizi değiştirmek stresle başa çıkmada etkin bir yol olabilir.

       Unutmayın; biraz stres sorun çözmeyi, çok stres sorun yaratmayı sağlar...
                     
                                                                                                                                                                                                  GÖKSU YILAN